Rusya İmparatorluğu Tarafından İşlenen Çerkes / Adıge Halkı Soykırımının Tanınması Hakkında
Soykırım Suçunun Önlenmesi ve Cezalandırılması Sözleşmesi, İnsan Hakları ve Temel Özgürlüklerin Korunmasına İlişkin Sözleşme, İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi ve Birleşmiş Milletler’in insan haklarına ilişkin diğer uluslararası antlaşmaları ve uluslararası hukuk belgelerinin hükümleri dikkate alınarak;
Birleşmiş Milletler Antlaşması’nın 1. maddesinde öngörülen eşit haklar ilkesine saygı temelinde, uluslar arasında işbirliği yapma ve dostane ilişkileri geliştirme yönündeki tüm devletlerin uluslararası hukuktan doğan yükümlülüğü vurgulanarak; genel kabul görmüş uluslararası hukuk ilke ve normlarının ihlallerinin, özellikle de soykırım yasağının ihlalinin sona erdirilmesi amacıyla;
Halkların eşit haklara sahip olması ve kendi kaderini tayin hakkı ilkesinden, modern uluslararası hukukun bağlayıcı bir normu olarak hareketle; Soykırım Suçunun Önlenmesi ve Cezalandırılması Sözleşmesi’nin, ulusal, etnik, ırksal ya da dinsel bir grubu tamamen veya kısmen yok etme kastıyla işlenen şu fiilleri suç saydığı dikkate alınarak: grup üyelerinin öldürülmesi, grup üyelerine ağır bedensel veya ruhsal zarar verilmesi, grubun tamamen veya kısmen fiziksel olarak yok olmasına yol açacak yaşam koşullarının kasten oluşturulması, grup içinde doğumları önlemeye yönelik tedbirlerin uygulanması, grubun çocuklarının zorla başka bir gruba nakledilmesi;
1763–1864 Kafkas Savaşı sırasında Çerkes topraklarında gerçekleştirilen etnik temizliğin, bunun sonucunda Çerkeslerin yüzde 90’dan fazlasının fiziksel olarak yok edildiği veya tarihî vatanlarından sürüldüğü dikkate alınarak; bu sürecin Çerkes / Adıge halkını baskı altına almayı, kimliğini bastırmayı ve bu etnik grup için tamamen veya kısmen fiziksel yok oluşa yol açacak yaşam koşullarını kasten yaratmayı amaçlayan, önceden planlanmış bir dizi zalimane eylem olduğu göz önünde bulundurularak;
1763–1864 Kafkas Savaşı sırasında Rusya İmparatorluğu’nun, Çerkesleri fiziksel olarak yok etmek amacıyla sivil nüfus arasında yapay kıtlık ve salgın hastalıklar yaratmaya yönelik suç teşkil eden eylemlerini doğrulayan tarihsel tanıklıklar dikkate alınarak;
Rusya İmparatorluğu’nun Çerkes / Adıge halkına ve onun tarafından boyunduruk altına alınmış diğer halklara karşı işlediği suçlara bugüne kadar gerekli hukuki ve ahlaki değerlendirmenin yapılmadığı tespit edilerek;
Mevcut Rus rejiminin önceki yönetimlerin suçlarını meşrulaştırmasının, bugün Rusya Federasyonu’nun dış ve iç politikasının, onun uluslararası düzeyde terörizmin sponsoru devlet ve Ukrayna halkına ve diğer halklara karşı korkunç suçlar işlemek için terörist yöntemler kullanan devlet olarak tanınmasına yol açtığı vurgulanarak;
Mevcut Rus rejiminin boyunduruk altındaki halkların fiziksel olarak yok edilmesi politikasını sürdürdüğüne dikkat çekilerek;
Rusya İmparatorluğu’nun baskıcı rejiminin halkları boyunduruk altına almaya ve onlara karşı sömürgeci politika yürütmeye yönelik suç eylemleri kınanarak; bunun sonucunda milyonlarca insanın yok edildiği, halkların toplumsal temellerinin, yüzyıllara dayanan geleneklerinin, manevi kültürlerinin ve etnik özgünlüklerinin tahrip edildiği belirtilerek;
Rusya İmparatorluğu tarafından boyunduruk altına alınmış ve Ukrayna halkıyla birlikte ortak “halklar hapishanesi” içinde bulunmaktan dolayı büyük kayıplar ve acılar yaşamış tüm halklarla dayanışma ifade edilerek;
Bu halklar bakımından tarihsel adaletin yeniden tesis edilmesi gerekliliği kabul edilerek;
Kabardey-Balkar Cumhuriyeti Parlamentosu’nun 7 Şubat 1992 tarihli ve No. 977-XII-B sayılı, Rus-Kafkas Savaşı sırasında Adıgelerin / Çerkeslerin soykırımının kınanmasına ilişkin kararı dikkate alınarak;
Gürcistan Parlamentosu’nun 20 Mayıs 2011 tarihli ve No. 4701-IS sayılı, Rusya İmparatorluğu tarafından gerçekleştirilen Çerkes soykırımının tanınmasına ilişkin kararı dikkate alınarak;
Ukrayna Yüksek Radası’nın, Rusya Federasyonu halklarının kendi kaderini tayin hakkının desteklenmesi konusunda uluslararası topluma yönelik 6 Ekim 2022 tarihinde kabul ettiği çağrı teyit edilerek,
Ukrayna Yüksek Radası karar verir:
1. Rusya İmparatorluğu tarafından 1763–1864 Kafkas Savaşı sırasında gerçekleştirilen Çerkes / Adıge halkının kitlesel yok edilmesini ve tarihî vatanından zorla sürülmesini, Çerkes / Adıge halkının soykırımı olarak tanımak.
2. Rusya İmparatorluğu tarafından işlenen soykırım nedeniyle Çerkes / Adıge halkına içten taziyelerini ifade etmek ve bu suçun tüm kurbanlarının hatırasını anmak.
3. Yüz binlerce Çerkes’in ölümüne yol açan, Çerkes / Adıge halkının toplumsal temellerine büyük zarar veren ve insanlığa büyük kayıplar yaşatan Rusya İmparatorluğu’nun soykırım suçlarını kararlılıkla kınamak.
4. Çerkeslerin kitlesel yok edilmesini henüz soykırım olarak tanımamış olan yabancı devletleri ve uluslararası örgütleri, Çerkeslerin kitlesel yok edilmesini ve zorla sürgün edilmesini Çerkes / Adıge halkının soykırımı olarak tanımaya çağırmak.
5. Ukrayna Hükümetine, Rusya İmparatorluğu tarafından işlenen bu ve diğer suçlar hakkında farkındalığın artırılmasını teşvik etmek üzere, bu suçlara ilişkin bilgilerin eğitim ve araştırma programlarında yaygınlaştırılması konusunda yabancı devletlerin hükümetlerine başvurması talimatını vermek.
6. Mevcut Rus rejiminin baskı ve saldırganlık ideolojisini desteklemek amacıyla tarihsel gerçekleri kasten çarpıtma girişimlerini kınamak.
7. Sürgündeki Çerkes / Adıge halkının, Kafkasya’nın kuzeybatı kesimindeki tarihî yerleşim topraklarına geri dönüş hakkını ve bunu takiben kendi topraklarında ulusal kendi kaderini tayin hakkını gerçekleştirme hakkını tanımak.
8. Ukrayna Yüksek Radası Başkanına, bu Kararın yabancı devletlerin hükümetlerine ve parlamentolarına, Avrupa Birliği kurumlarına, Birleşmiş Milletler Genel Sekreterine, Birleşmiş Milletler Yerli Halklar Daimî Forumu’na, Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Teşkilatı Parlamenter Asamblesi’ne, Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Teşkilatı Genel Sekreterine, Avrupa Konseyi Parlamenter Meclisi’ne ve Avrupa Konseyi Genel Sekreterine ivedilikle gönderilmesini sağlama talimatını vermek.
9. Bu Karar, kabul edildiği gün yürürlüğe girer.
Ukrayna Yüksek Radası Başkanı
R. Stefanchuk
Kyiv
9 Ocak 2025
No. 4206-IX